FİTNESS MERKEZİNDE HİZMET ALAN BİREYLERİN SAĞLIK ÇIKTILARI İLE YAŞAM KALİTESİ İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ
Özet
Bu çalışmada fitness merkezlerinden hizmet alan bireylerin sağlık çıktıları ile yaşam kalitesi ilişkisinin farklı değişkenler açısından farklılığının incelenmesi amaçlanmıştır. Fitness merkezlerinde hizmet alan bireylerin sağlık çıktıları ile yaşam kalitesinin belirlenmesi açısından betimsel tarama modeli kullanılmış olup bireylerin yaş, cinsiyet, eğitim durumu, haftalık serbest zaman süresi, serbest zamanlarını değerlendirmekte ne sıklıkla güçlük çekme, refah düzeyi gibi demografik bilgilerine göre farklılık gösterip göstermediğini belirlenmesi açısından ilişkisel tarama modelinde bir araştırmadır. Araştırma verilerinin toplanmasında araştırmacı tarafından oluşturulan demografik bilgiler EUROHIS (WHOQOL-8.Tr) Türkçe sürümünün Türk toplumundaki Psikometrik özelliklerinin gösterilmesi. Yöntem: EUROHIS (Avrupa Sağlık Etki Ölçeği) WHOQOL ölçeğinden belirli maddelerin seçilmesiyle oluşturulmuş 8 maddelik bir indeks yaşam kalitesi ölçeği ve Gomez, Hill, Zhu ve Freidt (2016) tarafından geliştirilen ve Yerlisu Lapa ve arkadaşları (2020) tarafından Türkçe’ye uyarlanan ‘Rekreasyonda Algılanan Sağlık Çıktıları Ölçeği’ (RASÇÖ) kullanılmıştır. Araştırmaya 2020 yılında Aydın ilinde bulunan spor merkezlerine üye olan 174 kadın (30,5), erkek 396 (69,5) olmak üzere 570 kişi katılmıştır. Çalışmanın bulgularından elde edilen sonuçlara göre yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, çalışma şekli haftalık serbest zaman süresi, serbest zamanı değerlendirme, refah düzeyi, spor merkezine üye olma, spor merkezlerinden yaralanma değişkenleri istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.
Referanslar
Alexandris, K., & Carroll, B. (1997). Demographic Differences İn The Perception Of Constrains On Recreational Sports Participation: Results From A Study İn Greece. Leisure Studies, 16, 107-125. https://doi.org/10.1080/026143697375449
Aydın, İ. (2020). Rekreasyonel fiziksel aktivitelere düzenli katılan bireylerde ilgilenim, algılanan sağlık çıktısı ve yaşam doyum ilişkisi. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Ankara.
Chick, G., Hsu, Y.-C., Yeh, C.-K., & Hsieh, C.-M. (2015). Leisure constraints, leisure satisfaction, life satisfaction, and self-rated health in six cities in Taiwan. Leisure Sciences, 37(3), 232–251. https://doi.org/10.1080/01490400.2014.967897
Courneya, K. S., & Friedenreich, C. M. (2007). Physical activity and cancer control. Seminars and Oncology Nursing, 23(4), 242-52. https://doi.org/10.1016/j.soncn.2007.08.002
Cummins, R. A., McCabe, M. P., Romeo, Y., & Gullone, E. (1994). The Comprehensive Quality-of-Life Scale (COMQOL)-instrument development and psychometric evaluation on college staff and students. Educational and psychological measurement, 54(2), 372-382. https://doi.org/10.1177/0013164494054002011
Cuthrell, B. A. (2013). The relationship between recreational activity participation and vision related quality of life among adults with visual impairment. published. Master Dissertation. East Carolina University.
Demir C. (2003). Demografik Özellikler İle Sağlanan İmkânların Sportif Faaliyet Tercihleri Üzerine Etkileri. Üniversite Gençliğine Yönelik Bir Uygulama. 1. Gençlik, Boş Zaman ve Doğa Sporları Sempozyumu. Ankara: Türk Hava Kurumu Basım Evi İşletmeciliği.
Desbrow, B., Slater, G., & Cox, G. R. (2020). Sports nutrition for the recreational athlete. Australian journal of general practice, 49(1/2), 17-22. http://doi.org/10.3316/informit.930666719784240
Devecioğlu, S., & Yücel, A. S. (2012). Spor sektörü ve altı sigma yönetim modeli. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 10(1), 17-24. https://doi.org/10.1501/Sporm_0000000216
Elçi, G., Doğan, M., & Gürbüz, B. (2019). Bireylerin rekreasyonda algılanan sağlık çıktıları ve yaşam doyumu düzeylerinin incelenmesi. International Journal of Sport Exercise and Training Sciences-IJSETS, 5(3), 93-106. https://doi.org/10.18826/useeabd.536833
Fiske, A., Wetherell, J. L., & Gatz, M. (2009). Depression in older adults. Annual review of clinical psychology, 5(1), 363-389. https://doi.org/10.1146/annurev.clinpsy.032408.153621
Genç, A., Şener, Ü., Karabacak, H., & Üçok, K. (2011). Kadın ve erkek genç erişkinler arasında fiziksel aktivite ve yaşam kalitesi farklılıklarının araştırılması. Kocatepe Tıp Dergisi, 12(3), 145-150. https://doi.org/10.18229/ktd.34902
Gómez, E., Hill, E., Zhu, X., & Freidt, B. (2016). Perceived Health Outcomes of Recreation Scale (PHORS): reliability, validity and invariance. Measurement in Physical Education and Exercise Science, 20(1), 27-37. https://doi.org/10.1080/1091367X.2015.1089245
Hu, P., Wagle, N., Goldman, N., Weinstein, M., & Seeman, T. E. (2007). The associations between socioeconomic status, allostatic load and measures of health in older Taiwanese persons: Taiwan social environment and biomarkers of aging study. Journal of biosocial science, 39(4), 545-556. https://doi.org/10.1017/S0021932006001556
Irwin, M. L., Smith, A. W., McTiernan, A., BallardBarbarsh, R., Cronin, K., Gilliland, F. D., Baumgartner, R. N., Bumgartner, K. B., & Bernstein, L. (2008). Influence of pre- and post diagnosis physical activity on mortality in breast cancer survivors: the health,eating, activity, and life style study. Journal Clinic Oncology, 26(24), 3958-64. http://doi.org/10.1200/JCO.2007.15.9822
Karaküçük, S. (2005). Rekreasyon: Boş Zamanları Değerlendirme. Ankara: Gazi Kitabevi.
Kızılyallı, M. (2014). Ankara Üniversitesi öğrencilerinin kadınların spor etkinliklerine katılımlarına ilişkin görüşleri. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Ankara.
Mert, M., & Ardahan, F. (2014). Yaşam doyumu duygusal zekâ ve rekreatif doğa sporları yapmanın bireylerin ekolojik algısı üzerine etkisi: Türkiye örneği, Uluslararası Akademik Spor Sağlık ve Tıp Bilimleri Dergisi, 12(4), 50-69.
Mieczkowski Z. (1990). World trend in tourism and recreation, New York: Peter Lang Publishing, USA.
Monninkhof, E. M., Elias, S. G., Vlems, F. A., van der Tweel, I., Schuit, A. J., Voskuil, D. W., & van Leeuwen, F. E. (2007). Physical activity and breast cancer: a systematic review. epidemiology, 18(1), 137-157. http://doi.org/10.1097/01.ede.0000251167.75581.98
Moons, P., Budts, W., & De Geest, S. (2006). Critique on the conceptualisation of quality of life: A review and evaluation of different conceptual approaches. International journal of nursing studies, 43(7), 891-901. https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2006.03.015
Mutrie, N., Campbell, A. M., Whyte, F., McConnachie, A., Emslie, C., Lee, L., ... & Ritchie, D. (2007). Benefits of supervised group exercise programme for women being treated for early stage breast cancer: pragmatic randomised controlled trial. Bmj, 334(7592), 517. https://doi.org/10.1136/bmj.39094.648553.AE
Önal, L. (2017). Atatürk Üniversitesi öğrencilerinin boş zaman tutumları ile boş zaman aktivitelerine katılımını engelleyen faktörlerin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Üniversitesi, Erzurum.
Özel, B. (2019). Üniversite öğrencilerinin rekreasyon faaliyetlerine yönelik yaşam doyum, tatmin ve benlik saygısı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Bartın Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bartın.
Öztaş, İ. (2018). Farklı kurumlarda çalışan memurların serbest zaman doyum ve mutluluk düzeylerinin belirlenmesi (Kırıkkale ili örneği). Yüksek Lisans Tezi, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ağrı.
Rimmer, J. H., Padalabalanarayanan, S., Malone, L. A., & Mehta, T. (2017). Fitness facilities still lack accessibility for people with disabilities. Disability and health journal, 10(2), 214-221. https://doi.org/10.1016/j.dhjo.2016.12.011
Shores, K., & Scott, D. (2007). The relationship of individual time perspective and recreation experience preferences. Journal of Leisure Research, 39(1), 28-59. https://doi.org/10.1080/00222216.2007.11950097
Spiers, A., & Walker, G. J. (2008). The effects of ethnicity and leisure satisfaction on happiness, peacefulness, and quality of life. Leisure Sciences, 31(1), 84-99. https://doi.org/10.1080/01490400802558277
Whoqol Group. (1998). Development of the World Health Organization WHOQOL-BREF quality of life assessment. Psychological medicine, 28(3), 551-558. https://doi.org/10.1017/S0033291798006667
Yerlisu Lapa, T., Serdar, E., Tercan Kaas, E., Çakır, V. O., & Köse, E. (2020). Rekreasyonda Algılanan Sağlık Çıktıları Ölçeğinin Türkçe Versiyonunun Psikometrik Özellikleri. Spor Bilimleri Dergisi, 31(2), 83-95. https://doi.org/10.17644/sbd.684205
Yıldız Y. (2019). Bireysel ve takım sporcularının sportif karakterlerinin ve zekâ boyutlarının sportif başarı motivasyonları üzerine etkisinin incelenmesi. Doktora Tezi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Muğla.
Zorba, E., & Saygın, Ö. (2009). Fiziksel aktivite ve fiziksel uygunluk. Ankara: İnceler Ofset.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Kaan Çandır, Murat Özmaden
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
